De Nederlandse Laboratorium Site

Zoölogie

Bij Zoölogie worden o.a de deelsystemen in het dier bekeken (cellen, weefsels, organen en orgaanstelsels) en de vraag hoe deze deelsystemen samen een harmonieus functionerende eenheid vormen

Je kunt je richten op de evolutie gerealiseerde toename in structurele en functionele complexiteit. Daartoe worden bouwplannen van diergroepen vergeleken, met daaraan gekoppeld de behandeling van de bouw en het functioneren van dierlijke cellen, weefsels, organen en orgaanstelsels, alsmede de bespreking van de energiehuishouding, de homeostasis van het interne milieu en de regulatie via nerveuze en hormonale systemen. Toenemende complexiteit in het bouwplan brengt wijzigingen met zich mee in de manier waarop levensverrichtingen kunnen worden uitgevoerd, waardoor de mogelijkheid ontstaat over te gaan van stabiele naar instabiele externe milieus. De keuze van de diergroepen die worden behandeld wordt dan ook vooral bepaald door de mate waarin toenemende organisatiegraad die nieuwe mogelijkheden voor het functioneren van het dier laat zien.

Neuro-fysiologie en neuro-ethologie

Een ander aspect zijn de zintuigsystemen waarmee informatie uit de buitenwereld wordt verkregen en de omzetting van deze informatie in neurale codes en de centrale verwerking ervan, en de moleculaire basis van signaaldetectie en -modulatie: neuro-fysiologie en neuro-ethologie. Daarnaast kunnen we kijken naar het gedrag: de veroorzaking, de ontwikkeling, de functionele betekenis en de evolutie van het gedrag: de ethologie.

De neurofysiologie behandelt vooral de mechanismen van neuraal informatietransport. Trefwoorden hierbij zijn elektrochemische potentialen, rust-, actie-, evenwicht- en omkeerpotentialen, ionkanalen, patch clamp techniek, ionspecificiteit van kanalen, membraanstromen, voortgeleiding van elektrische potentialen langs celmembranen, (elektrische) membraancapaciteit, ligand en spanningsgestuurde ionkanalen, synaptische integratie, en neurotransmissie. Dit stuk neurofysiologie sluit nauw aan op de eerder behandelde celbiologie.

De neuro-ethologie wordt vervolgens ingeleid door een korte behandeling van zintuigen waarin wordt uitgelegd hoe prikkels uit de leefomgeving vertaald worden in neurale codes. Trefwoorden hierbij zijn prikkeltransductie, versterking, filtereigenschappen (in het frequentiedomein), codering door frequentiemodulatie, zintuigmodaliteiten.

De bespreking van zintuigen worden gevolgd door een behandeling van neurale netwerken waarin toegelicht wordt hoe met behulp van zintuigcellen en zenuwcellen meer complexe prikkelpatronen vanuit de leefomgeving kunnen worden geëxtraheerd, welke gedaante deze neurale representaties van de buitenwereld aan kunnen nemen, en hoe zulke neurale representaties motorpatronen kunnen aanzwengelen die uiteindelijk leiden tot waarneembaar gedrag.

Ethologie

Vanaf dat punt neemt de ethologie het over. In het ethologisch deel wordt zowel de klassieke ethologie als enkele onderwerpen die tegenwoordig veel belangstelling trekken behandeld. De klassieke ethologie omvat de wijze waarop gedrag wordt opgewekt en verwerkt:

a. de stimuli, hun selectiviteit en de relatie met motivatie;
b. het verschil tussen sign stimuli en Gestalt perceptie en de mogelijkheid tot supernormale stimulering;
c. de gedragsketens en interacties tussen individuen;
d. de hiërarchie van gedragsystemen en de regulatie van het optreden van de verschillende gedragingen;
e. het optreden van oversprong-, ambivalent en redirectiegedrag;
f. de ontwikkeling van basale gedragspatronen tot displays ten dienste van de communicatie.

(Bron:universiteit utrecht/faculteit biologie)

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              
ˀ