De Nederlandse Laboratorium Site

Microbiologie

Op een Microbiologisch laboratorium wordt onderzoek verricht naar micro-organismen (bacteriën, schimmels, gisten, virussen en parasieten) die bij de mens infecties kunnen veroorzaken. Hierbij zijn een aantal verschillende methodes mogelijk:

  • Het direct aantonen van de verwekker d.m.v. kweken en isolaties
  • Het aantonen van antistoffen tegen de verwekker (serologie)
  • Het aantonen van het DNA of RNA van de verwekker met moleculaire technieken

Een medisch microbiologisch laboratorium bestaat meestal uit verschillende soorten laboratoria.

Bacteriologisch laboratorium

Hier worden patiëntenmonsters (bloed, urine, feces, liquor, pus, sputum, uitstrijken) onderzocht op aanwezige bacteriën. De monsters worden daarvoor op speciale media geënt waarop bepaalde bacteriën, schimmels of gisten kunnen groeien. De gevonden bacteriën worden gedetermineerd en er worden gevoeligheidsbepalingen ingezet voor een aantal antibiotica.

Virologisch laboratorium

Patiëntenmonsters (uitstrijken, feces, urine, liquoren, bloed) worden hier gebracht op cellijnen die gevoelig zijn voor bepaalde virussen. Met een microscoop kan daarna gekeken worden of een virus op de cellen een cpe (cytopathologisch effect) geeft of de virussen worden aangetoond met een fluorescentietest door gebruik te maken van monoklonale antistoffen tegen die bepaalde virussen.Gevonden virussen kunnen daarna getypeerd worden door neutralisatiereacties met specifieke antistoffen.

Parasitologisch laboratorium

Patiëntenmonsters (feces, biopten, spoelingen) worden microcopisch beoordeeld op de aanwezigheid van wormen en protozoa.

Serologisch laboratorium

Bloedmonsters worden hier onderzocht op aanwezige antistoffen (IgG, IgM en IgA) tegen verschillende microorganismen. Hiervoor bestaan verschillende technieken waarmee deze antistoffen aantoonbaar zijn (bv Elisa, Immunofluorescentietesten, Immunoblotting, Agglutinatietesten, Complementbindingsreacties).

Moleculair biologisch laboratorium

Binnen dit laboratorium worden patiëntenmonsters onderzocht op de aanwezigheid van DNA of RNA van alle mogelijke microorganismen die klinisch de verwekker kunnen zijn. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende amplificatietechnieken (real-time PCR, NASBA, TMA), mutatie-analyses, genotyperingstechnieken en sequentie-analyses.

In een medisch microbiologisch laboratorium worden de uitslagen van de testen door de medisch microbioloog besproken met de aanvragende arts.
Het vaststellen van het juiste microbiologisch onderzoek gebeurt altijd met klinische gegevens van de patiënt, de eerdere resultaten van de patiënt en zonodig na overleg met de aanvragende arts door de microbioloog.
Op een dergelijk laboratorium vinden nog vele handmatige werkzaamheden plaats.

Wat is de Microcanon?

De microcanon laat u kennismaken met vele aspecten van de microbiologie. Meer dan 50 boeiende onderwerpen uit de microbiologie worden op een toegankelijke wijze aan u gepresenteerd. Lees meer …

Meer weten over basiskennis Microbiologie?

Micro-organismen zijn nuttig, ze sluiten kringlopen en helpen ons bij de afvalverwerking, ze zijn in dienst bij ons, in fabrieken maken ze bier, wasmiddelenzymen en insuline. Maar ze zijn ook een vijand, ze veroorzaken ziekte en bederf. De Microbiologie website bevat de kennis die je nodig hebt voor de praktijk; hoe groeit een bacterie, hoe bestrijd je bacteriën, hoe kun je ze tellen en hoe bepaal je of een bepaalde bacterie ergens in zit? En op kennis die van algemeen belang is, zoals wat het verschil tussen een virus en een bacterie is of de werking van antibiotica en het ontstaan vanresistente bacteriën. In deze tijd waarin de antibioticaresistentie toeneemt zou iedereen wat meer over microbiologie moeten weten.

Bron: Y. Poort UMC St. Radboud

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              
ˀ